“Als je niets doet, gebeurt er niets”

De Mars voor het Leven begon ooit in 1992 met 15 mensen op de Dam in Amsterdam. Inmiddels is het aantal van 10.000 deelnemers meermalen gepasseerd. Julia Hoogerland-Moeleker uit Domburg, voormalig student Maatschappelijke Zorg, was in november 2024 één van de 11.000 deelnemers.

“Ik was een paar weken tevoren gevraagd en dacht: misschien is het wel goed, maar het voelde ook een beetje ongemakkelijk. Het is best spannend, dan sta je daar en kan je foto in de krant komen. Bovendien, sta je er helemaal achter om op deze manier te protesteren? Je moet echt een duidelijk standpunt hebben voor jezelf”, vertelt Julia. Ze had bovendien een andere afspraak in haar agenda. Toen die werd gecanceld en er last-minute een plekje in de bus van Walcheren naar Den Haag vrijkwam, stapte ze toch in. Daar is ze achteraf erg blij mee.

Handjevol

“Ik was verrast door de dag zelf, er was een heel mooi programma vanuit de Bijbeltekst uit Psalm 139. ‘Want U hebt mijn nieren geschapen, mij in de schoot van mijn moeder geweven.’ Die woorden kwamen weer diep bij mij binnen, God heeft iedere baby vanaf het eerste beginsel gemaakt. Als dat wordt weggehaald, bijvoorbeeld om financiële redenen, is dat vreselijk. Achteraf was ik wel verbaasd dat er zo weinig aandacht was in het nieuws voor de mars. Je hoort van de tegenbeweging veel, ook als er een handjevol mensen demonstreren, daarom is het goed een tegengeluid te laten horen. Je hoopt dat het iets doet. Als je niets doet, gebeurt er niets.”

Boeren

Voormalig studenten Onderwijsassistenten Fennie Russcher en Corina Huisman trokken op school veel met elkaar op en ook na hun studietijd zijn ze vriendinnen gebleven. Samen namen ze enkele jaren geleden actief deel aan de boerenprotesten in Den Haag, Zwolle en Stroe. Hun beider vaders zijn chauffeur bij een veevoederbedrijf en zien dagelijks de onzekerheid bij agrariërs.

“Boeren zoals mijn broer genieten van het boerenleven, maar je ziet dat het ze moeilijk wordt gemaakt om met passie hun vak uit te oefenen”, vertelt Fennie. “Wij vinden het sneu dat ze met allerlei regels en verplichtingen steeds meer in de knel komen. Daarom hebben we meegedaan aan de protesten.”

Respectvol

Dat meedoen was een weloverwogen keuze. “We hebben ons eerst afgevraagd, mag je als christen protesteren, en kwamen tot de conclusie: er zijn voors en tegens. Wij zien het zo, boeren hebben de taak om voor de schepping te zorgen vanuit rentmeesterschap. Hun beroep is Bijbels en dat geldt ook voor de voeding die ze produceren. Nu zien we dat ze lijden onder de regelgeving, het werken wordt ze moeilijk gemaakt. Wij vinden: daar mag je best voor opkomen.

Nee, niet met geweld, daar staan we niet achter. Strobalen op de snelweg in brand steken, dat is geen respectvolle manier. Als je op een nette manier in actie komt, wordt er eerder naar je geluisterd. Wij zijn blij dat we hebben meegedaan.”

Activisten

“Toen ik hoorde dat Christenen voor Israël een manifestatie op De Dam organiseerden, dacht ik meteen: daar wil ik graag naartoe,” vertelt Leon Donk. De oud-Hoornbeecker volgde van 2019 tot 2021 de sprintopleiding Onderwijsassistent en studeert nu Bestuurskunde aan De Haagse Hogeschool. De manifestatie vond plaats op 7 oktober 2024, precies een jaar na de bloedige inval van Hamas in Israël. “Het was aan de ene kant best een beetje spannend om erheen te gaan, je weet niet wat je kunt verwachten.” Uiteindelijk verliep alles redelijk soepel. “Er werd wat geduwd en er werden leuzen geroepen door pro-Palestijnse activisten, maar het was allemaal goed geregeld.”

Tegengeluid

Dat Leon Donk de straat op ging voor Israël had een duidelijke reden. “Ik wilde een signaal afgeven naar de Joodse gemeenschap in Nederland. Zij hebben steeds meer te maken met antisemitisme. In de huidige tijd is Nederland niet altijd veilig voor hen en de nieuwsmedia zijn bepaald niet neutraal in de berichtgeving over Israël. Dan is het belangrijk dat er een tegengeluid klinkt, een steuntje in de rug voor het Joodse volk.”

Ik wilde een signaal afgeven naar de Joodse gemeenschap in Nederland

Dat christenen in het verleden terughoudender waren met demonstreren, weerhield hem er niet van naar De Dam te gaan. “Het was geen demonstratie, maar een herdenking en manifestatie met toespraken, het uitrollen van een grote vlag en het zingen van het Israëlische volkslied. Het ging niet om schreeuwen, maar om steun betuigen.” Dat laatste is wat betreft Leon gelukt, met voor hem persoonlijk nog een pluspunt. “Het was mooi om te zien dat mensen uit allerlei kerkverbanden, van ‘gergem’ tot evangelisch, even allemaal achter Israël stonden.”

Dit artikel staat in de Forward 2025, een uitgave van het Hoornbeeck College.